Hoe bepaal je de juiste strategie voor je school? Start met een goede SWOT

In een SWOT-analyse som je de kansen en bedreigingen (externe factoren) en de sterktes en zwaktes (interne factoren) van je school op. Op die manier krijg je inzicht in de actuele positie van je school, wat je helpt om de juiste schoolstrategie te bepalen. De meeste scholen waar ik kom hebben geen of een (verouderd) SWOT-document met vooral onderwijsinhoudelijke punten. In dit blog lees je hoe je een goede SWOT opstelt om daarmee je strategie te bepalen.

Tips voor een goede SWOT
Maak een analyse zoals het team de school ziet. Stel daarnaast een analyse op zoals de school door de omgeving wordt gezien. Zorg bij dit laatste voor betrouwbare informatie uit de marketingwerkgroep of laat een (imago)onderzoek doen. Vergelijk de uitkomsten. Bedenk dat het niet gaat om wie gelijk heeft (de school zelf tegenover de omgeving), maar hoe je er samen voor kunt zorgen dat de omgeving de sterke kanten waardeert.

  • Maak een SWOT-analyse van de school aan de hand van de 5 P’s: Product, Personeel, Plaats, Prijs en Promotie. Zo voorkom je dat er vooral naar onderwijsinhoud wordt gekeken.
  • Beperk het aantal op te nemen sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen tot ca. 3 tot 5 (focus!). Definieer deze punten op hoofdlijnen, niet te veel in detail.
  • Zorg dat de genoemde punten bewijsbaar zijn. Bijvoorbeeld niet ‘goed onderwijs’ als sterk punt, maar ‘goede resultaten op de eindcito’s van xxx in de afgelopen 5 jaar’.
  • Op basis van de genoemde punten moet beleid ontwikkeld kunnen worden.

In dit document lees je de stappen om te komen tot de SWOT-analyse.

Meest voorkomende SWOT-punten
Uit eigen ervaring heb ik hieronder veel voorkomende punten als voorbeeld opgesomd.

  • Sterktes: innovaties, hoge tevredenheid bij ouders (uit de peilingen), ligging, specialistische kennis (moet beter zijn dan gemiddeld).
  • Zwaktes: geen duidelijke koers/strategie, slecht imago, moeizame communicatie met ouders (uit peilingen), het (verouderde) gebouw (hoe denken de ouders hierover?).
  • Kansen: een mogelijke fusie met een andere school, (meer) samenwerking met partners (peuterspeelzalen/ crèche /BSO of IKC oprichten?), verandering van schoolpopulatie, nieuwbouw/renovatie, het binnenhalen van nieuwe specialistische kennis en heldere profilering.
  • Bedreigingen: sterke toename concurrentie, teruglopend aantal leerlingen door vergrijzing in de wijk, verlies van deskundige leraren, verandering van de schoolpopulatie (meer zorgleerlingen), wijzigende schoolkeuzemotieven, geruchten in de wijk en beleid van de overheid. Soms is het mogelijk om bedreigingen om te zetten in kansen, door er op een andere manier naar te kijken.

Speerpunten uit de confrontatiematrix
De confrontatiematrix is een instrument waarmee van buiten naar binnen wordt gekeken om systematisch speerpunten voor het marketingbeleid te selecteren. In welke mate de gekozen kansen en bedreigingen die uit de omgeving op de school afkomen, van invloed zijn op specifieke sterkten en zwakten in de school. Het is een wat lastige systematiek, maar om het te verduidelijken heb ik hier een toelichting en voorbeeld van een confrontatiematrix toegevoegd.

Mogelijke strategische acties
Strategische acties die kunnen voortkomen uit dit proces zijn bijvoorbeeld:

  • Met een sterkte inspelen op een kans (door te groeien of door uit te buiten). Bijvoorbeeld: door duidelijke communicatie over jullie plusaanbod en specialistische kennis op gebied van meer-en hoogbegaafden inspelen op de behoeften van de veranderende schoolpopulatie.
  • Met een sterkte inspelen op een bedreiging (door te verdedigen of door te concurreren). Bijvoorbeeld: betrokken ouders inzetten bij veel concurrentie van andere scholen. Laat hen jouw verhaal in een paar zinnen vertellen aan hun buren met een 3-jarig kind.
  • Met een zwak punt inspelen op een kans (door te verbeteren of door de zwaktes om te buigen naar sterktes). Bijvoorbeeld: De aankleding van het schoolgebouw verbeteren door het samen met leerlingen en ouders te bedenken en aan de slag te gaan.
  • Met een zwak punt inspelen op een bedreiging (door het te vermijden of terug te trekken, of door samenwerking te zoeken met sterke concurrenten). Bijvoorbeeld: bij sterke concurrentie meer aanmeldingen verkrijgen door de nieuwe schoolprofilering o.a. onder de aandacht te brengen bij nieuwe ouders en de nabije peuterspeelzaal.

Als je de SWOT-analyse goed opstelt en de confrontatiematrix uitwerkt (eventueel onder begeleiding) leidt dit tot de juiste strategische keuzes die bijdragen aan het succes van je school. Succes!

Share
Getagd , , , , . Bladwijzer de permalink.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.